غلامحسین شکوهی
غلامحسين شكوهي در سال 1305 در شهر خوسف بيرجند متولد شد. وي درسال 1311 به مدرسه اي در شهر خوسف رفت. و در سال 1323 با رتبه ممتاز از دانشسراي مقدماتي فارغ التحصيل شد و به روستاي خود براي آموزش بچه هاي روستا بازگشت. و در سال 1327 ديپلم كامل ادبي را اخذ كرد و بعد از گذراندن دوره سربازي در سال 1322 وارد دانشسراي عالي در تهران شد و در سال 1335 در رشته ادبيات فارسي با رتبه اول فارغ التحصيل شد و با بورس تحصيلي و بعد از ازدواج عازم سوئيس شد و در سال 1340 بود كه غلامحسين شكوهي در رشته علوم تربيتي مقطع دكتري از دانشگاه ژنو سوئيس فارغ التحصيل شد. وي در سال 1341 به عنوان كارشناسي اداره كل مطالعات و برنامه و سپس رياست اداره تحقيق و ارزشيابي در سال 1345 به فعاليت پرداخت او همچنين نخستين وزير آموزش و پرورش جمهوري اسلامي ايران است. گروه : علوم انساني رشته : علوم تربيتي گرايش : تعليم و تربيت خاطرات کودکي : غلامحسين شكوهي در كودكي در دامان مادر پرورش يافت . مادر بزرگوارش اجازه خروج وي از خانه و بازي با كودكان را به وي نمي داد . در عوض هر روز عصر وي را از كوچه باغهاي با صفايي به سوي مقبره مولانا محمد حسام قهستاني ( شاعر اهل بيت عليهم السلام ) ( 781- 873 ه.ق) كه نزد مردم محلي به پاي تخت مشهور بود ، مي برد . استاد شكوهي همچون ساير مردم محل كه به اين آرامگاه حرمت بسيار مي نهادند به آنجا علاقمند شد. در آنجا درويشي پير معتلف بود كه مردم وي را «ياهو » مي ناميدند . و استاد شكوهي بدليل سكونت وي در آن آرامگاه به وي علاقه بسيار يافت . چنين زمينه اي موجب شد كه استاد شكوهي بعدها پايان نامه دوره كارشناسي خود را درباره ابن حسام بنگارد . دكتر شكوهي از خاطرات دوران كودكي و مدرسه، تصاوير واضحي را به ياد مي آورد: «بعد از اينكه از كلاس چهارم دبستان فارغ التحصيل شدم، مرتباً مي رفتم به مدرسه و در همان فضا مي گشتم يا در كلاس ها مي نشستم، چون مثل بقيه بچه ها بازي نمي كردم، اصلاً بازي بلد نبودم. ۲ سال باقي مانده آموزش ابتدايي را در دبستانهاي تدين و مدرسه ضميمه دانشسراي مقدماتي گذراندم. در اين مدرسه سطوح ابتدايي و متوسطه مثل ديگر مدارس وجود داشت و از پايان كلاس سوم دبيرستان يعني پس از ۹ سال تحصيل، ۶ سال ابتدايي و ۳ سال متوسطه، دانش آموز مي توانست در دانشسراي مقدماتي تحصيلات خود را انجام دهد تا براي آموزگاري در مدارس ابتدايي شهر و روستا آماده شود.» شكوهي درباره كودكي ها و اميدهاي زندگي اش خاطرات زيبايي را به ياد مي آورد. او مي گويد: «هيچ وقت فكر نمي كردم من كه از جنوبي ترين نقطه استان خراسان برخاسته بودم، بتوانم مدارج ترقي را اينگونه طي كنم. پدرم علي اكبر، خياط زبردستي بود. با ناني كه او از راه خياطي بر سر سفره مي گذاشت، بزرگ شدم. در منطقه محرومي كه بزرگ شدم و در آنجا درس هم دادم، هميشه استعدادهاي درخشاني وجود داشته است. دانش آموزي داشتم كه هر مسأله اي را مي دادم حل مي كرد، از ۱۲ كيلومتري خوسف مي آمد و برمي گشت. يك روز به مدير مدرسه گفتم: يكي از اتاق هاي كوچك مدرسه را به اين بچه بدهيد كه اين قدر مجبور نباشد عصر برود و دوباره صبح روز بعد برگردد تا بالاخره اتفاقي افتاد. يك روز خواستم اين دانش آموز را امتحان كنم و مسأله اي داده باشم كه نتواند حل كند، آن روز پنجشنبه دو مسأله دادم و براي مسأله سوم گفتم: طول درخت سنجدي كه در وسط حياط مدرسه است را محاسبه كنيد. صبح روز شنبه كه به مدرسه رفتم، جواب حاضر اين دانش آموز را روي ميز ديدم. او روز جمعه اين ۱۲ كيلومتر را طي كرده بود و به مدرسه آمده بود و يك چوب دو متري را هم با خود آورده بود و طول سايه آن (چوب) را اندازه گرفته و طول سايه درخت سنجد را هم اندازه گيري كرده بود و با يك تناسب كه دو متر ارتفاع اين قدر سايه دارد، اين قدر سايه چه مقدار ارتفاع دارد؟ طول درخت را محاسبه كرده بود. اسم اين پسر غلامحسين حقداد بود. البته از سال ۱۳۲۸ از او خبري نداشتم تا اين كه در سال ۱۳۷۲ كه در دانشگاه بيرجند تدريس مي كردم، با دانشجويي به نام زهرا حقداد روبرو شدم كه معلوم شد دختر همان دانش آموز خلاق است كه خدا را شكر با داشتن پنج فرزند كه همگي فارغ التحصيل رشته هاي مختلف هستند و متوجه شدم يكي از آنها استاد دانشگاه كاليفرنيا شده است.» اوضاع اجتماعي و شرايط زندگي : غلامحسين شكوهي در سال 1305 در قصبه خوسف از توابع بيرجند متولد شد . در اين قريه مقبره يكي از شعراي شيعه قرن نهم هجري بنام ابن حسام قرار داشت . اعتقادات محلي و علاقه شخصي استاد از دوران كودكي به اين محل در شكل گيري فكر وي موثر بود .خانواده استاد شكوهي خانواده اي متوسط الحال بودند . پدر استاد به كار قنادي ، خياطي و حتي صاحب املاكي بودمشغول بود اما به سختي توان تامين نيازهاي مالي خانواده را داشت .تحصيلات رسمي و حرفه اي : غلامحسين شكوهي در سال 1311 وارد دبستان چهار علامه قريه خوسف شد . بعدها نام اين دبستان بنام خيام و سپس بنام ابن حسام نامگذاري شد. وي در 1315 تحصيلات ابتدايي را بپايان برد اما بدليل مشكلات مالي و تحصيل در شهر ( بيرجند ) به مدت يك سال و سه ماه از تحصيل فاصله گرفت . اما از سال 1316 براي تحصيل در دانشسراي بيرجند به آن شهر رفت و پس از هفت سال در خرداد 1323 مدرك ديپلم را از دانشسراي مقدماتي دريافت نمود . پس از مدتي تدريس و نيز پس از شاگرد اولي و بورس دانشجويان ممتاز در سال 1336 به ژنو اعزام شد. و تا سال 1341 كه به ايران بازگشت مدركهاي ديپلم مقدماتي ، ديپلم علوم تربيتي ، ليسانس و نيز ديپلم راهنمايي شغلي را دريافت نمود . مدتي بعد نيز از انستيتوي ژان ژاك روسو به دريافت دكتراي تعليم و تربيت نائل آمد .خاطرات و وقايع تحصيل : غلامحسين شكوهي در سال 1316 پس از پايان تحصيلات ابتدايي عازم شهر بيرجند شد، همراه با پدر سوار بر الاغي به سوي شهر رفتند و در نيمه راه كه شب فرا رسيد ، استاد شكوهي كه در روستاي كوچك خوسف رشد نموده بود ، براي اولين بار چراغ برق و روشنايي حاصل از آن را ديد . روز بعد وي با پدرش به شهر بيرجند رسيدند و پدرش به دليل علاقه بسياري كه به تحصيل وي داشت ، اتاقي براي وي اجاره نمود . بنابراين استاد شكوهي از 12 سالگي زندگي مستقل خود را آغاز نمود .فعاليتهاي ضمن تحصيل : غلامحسين شكوهي پس از پايان تحصيلات ابتدايي مدتي را به همكاري با مدير دبستان سابق خود بنام سيد رضا هاشمي پرداخت و حتي گاهي از سوي وي به تدريس مشغول مي شد .استادان و مربيان : از استادان وي ميتوان به استاداني چون «پياژه» و «دوتران» در دانشگاه ژنو اشاره كرد. ژان پياژه استاد بسياري از چهره هاي نامي معاصر ايران در حوزه هاي علوم اجتماعي بوده است.هم دوره اي ها و همکاران : اندكي پيش از غلامحسين شكوهي كساني چون كاردان ، دكتر منصور ، دكتر و خانم دكتر دادستان از انستيتوي ژان ژاك روسو مدرك دكتراي تعليم و تربيت را اخذ نمودندهمسر و فرزندان : خانم صفرا سره همسر غلامحسين شكوهي ، كه در كنار وي در سوئيس تحصيلات عاليه را گذرانده بود كتاب « روش فعال كودكستان » را نيز از ايشان به يادگار مانده است . همسر وي يكي از همكلاسي هاي دكتر شكوهي بوده است.وقايع ميانسالي : غلامحسين شكوهي پس از مدتي تدريس در روستاهاي خوسف و گل در سال 1328 به خدمت نظام وظيفه اعزام شد . پس از بازگشت با استفاده از سهميه معلمان شهرستاني داراي ديپلم كامل به دانشسراي عالي وارد شد. در سال 1380 همكلاس ديرين و همسر او بر اثر سكته قلبي از دنيا رفت .مرگ همسر، موجب شد كه او از تدريس و كارهاي پژوهشي دست بكشد. دو سال و نيم پس از مرگ همسر، شكوهي سكته خفيف مغزي كرد در نتيجه طرف راست بدن او و نيز تكلم اش مختل شد كه با توكل به خدا و فيزيوتراپي و سعي خودش، دوباره قادر به حرف زدن و مطالعه شده است.مشاغل و سمتهاي مورد تصدي : در سال ۱۳۴۵غلامحسين شكوهي با عنوان استاديار به دانشكده علوم تربيتي دانشگاه تهران منتقل شد جايي كه علاوه بر ۲۷ سال تدريس موفق و سازنده، سال هايي را به كارهاي اجرايي از جمله مديريت گروه و رياست دانشكده علوم تربيتي پرداخت. شكوهي همچنين نخستين وزير آموزش و پرورش جمهوري اسلامي ايران است. پس از استعفا در كنار تدريس دانشگاهي رياست شوراي عالي آموزش و پرورش را براي مدت يك دوره چهارساله بر عهده داشت. در سال ۱۳۶۵ شكوهي به مدت يك سال براي استفاده از فرصت مطالعاتي به ژنو اعزام شد و در دفتر بين المللي تعليم و تربيت وابسته به سازمان يونسكو به تحقيق و مطالعه پرداخت. وي معاونت رئيس دانشكده علوم تربيتي تا سال ۱۳۷۲ بر عهده داشت. فعاليتهاي آموزشي : غلامحسين شكوهي از يازده سالگي بطور غير رسمي به عنوان همكاري با مدير دبستان ابن حسام گاهي به تدريس مي پرداخت . وي در 1323 از دانشسراي مقدماتي بيرجند ديپلم گرفت و در خوسف به تدريس پرداخت . مدتي بعد در روستاي گل ( در نزديكي خوسف ) به تدريس پرداخت . استاد شكوهي پس از اخذ مدرك دكتري از ژنو ، به ايران برگشت . مدتي را بطور رايگان در تهران به تدريس « روشها» ، « راهنمايي شغلي » پرداخت . مدتي نيز بدليل بيماري به بيرجند رفت و در دانشگاه بيرجند تدريس نمود .سال ۱۳۴۱ پس از بازگشت از ژنو، شكوهي در وزارت فرهنگ آن زمان در دفتر مطالعات تربيتي كه بعد به اداره كل مطالعات و برنامه ها تغيير نام يافت مشغول به كار شد و به تدريج در دانشكده علوم تربيتي دانشگاه تهران، تربيت معلم مامازن ورامين و دانشگاه فردوسي مشهد تدريس در حوزه هاي آموخته اش را آغاز كرد. در سال ۱۳۴۵ شكوهي با عنوان استاديار و بعد دانشيار و استاد به دانشكده علوم تربيتي دانشگاه تهران منتقل شد و به تدريس ادامه داد. ساير فعاليتها و برنامه هاي روزمره : غلامحسين شكوهي در حين تدريس در خوسف و روستاي گل ، زبان عربي را آموخت و ديپلم 11 ساله خود را تكميل نمود .آرا و گرايشهاي خاص : غلامحسين شكوهي به تدريس عملي در رياضيات و بيشتر رشته هاي درسي اعتقاد دارد .بي شك زحمات غلامحسين شكوهي در تاريخ آموزش و پرورش كشور ما فراموش نخواهد شد. شكوهي كودك را در نظام تعليم، كانون توجه قرار مي دهد و شرط لازم معلمي را پذيرش كودك به عنوان انساني مستقل و داراي ويژگي هايي مي داند كه بايد آنها را شناخت و سپس به پرورش و آموزش او پرداخت. او تفاوت هاي فردي در كودكان را اصلي انكارناپذير مي داند و در اين باور است كه هرگاه به اين تفاوت ها در نظر و عمل تن ندهيم، در مسير كار خود توفيقي نخواهيم داشت. شكوهي اضافه مي كند: «درد بزرگ ما در عرصه تعليم و تربيت اين است كه معلمين و دانش آموزان خيلي زحمت مي كشند، ولي آن فايده اي كه بايد به دست نمي آورند و آن هم ناشي از روش تدريس اشتباه است، ما چون عجله داريم زود برسيم، هرگز نمي رسيم. گاهي اتفاق مي افتد كه بچه ها بگويند اسفند ماه دروس را دوره مي كنيم. براي چه اسفند ماه دوره مي كنند؟ براي اين كه عجله دارند. عيب بزرگ اين است كه سؤال و جواب را خودمان به دانش آموزان مي دهيم و حال اين كه بايد بگذاريم آنها مجال فكر كردن داشته باشند. پياژه مي گفت: هر وقت بچه ها از من سؤالي مي كردند، مي گفتم: خودت چه فكر مي كني؟ بچه جواب نمي داد و پس از مدتي دوباره همان سؤال را مي پرسيد، اما اين مرتبه با اطلاعات بيشتري سؤال را مي پرسيد و اين باعث تفكر مي شد.» جوائز و نشانها : - چهره ماندگار در همايش چهره هاي ماندگار در سال 1385 آثار : تاليف تعليم و تربيت و مراحل ان ، 1362 ، تاليف روانشناسي سال سوم آموزش متوسطه عمومي- اقتصاد و فرهنگ و ادب، 1360 ، تاليف مباني و اصول آموزش و پرورش، 1372 ، ترجمه در سال 1355، مربيان بزرك ، تعليم وتربيت ، روش آموختن رياضيات ويژگي اثر : كتابي است كه روشهاي جديد ابداعي دكتر شكوهي را در آموزش رياضي معرفي مي نمود .7 مقاله استفاده از روانشناسي در راهنمايي تحصيلي و شغلي ، مقاله اسلام و روانشناسي يا روانشناسي اسلامي ، مقاله امكان تربيت آدمي
تبلیغات در راسخون
نظرات کاربران
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
